Kinh nghiệm kêu gọi vốn đầu tư khởi nghiệp thông minh?

KHỞI NGHIỆP: CẦN TRANG BỊ KIẾN THỨC TỪ MÔI TRƯỜNG PHỔ THÔNG

Để khởi nghiệp thành công, doanh nghiệp start-up không chỉ có cảm hứng, niềm đam mê mà cần phải có sự chuẩn bị, tích tụ kiến thức và những kỹ năng mềm ngay từ môi trường phổ thông.

Chuẩn bị hành trang “từ gốc”

TS. Nguyễn Trung Dũng, Tổng Giám đốc BK Holdings (Đại học Bách khoa Hà Nội), cho rằng trong thời gian qua, Chính phủ đã có rất nhiều chính sách dành cho khởi nghiệp và xem chương trình khởi nghiệp là một trong những thước đo thành công của Chính phủ kiến tạo. Tại Việt Nam, phong trào khởi nghiệp đang trong thời kỳ phát triển và đã tạo được niềm đam mê trong giới trẻ.

Tuy nhiên, trước đây chúng ta luôn cho rằng chỉ có trường đại học mới là môi trường tạo ý tưởng, trang bị kiến thức cho những người khởi nghiệp bởi chỉ có tại đây mới tiếp thu, tiếp nhận kiến thức, ươm mầm ý tưởng, chắp cánh ước mơ cho các bạn trẻ vươn ra thế giới rộng lớn.

Trong khi đó, thực tế từ các chương trình khởi nghiệp trong thời gian qua đã cho thấy, ý tưởng, kiến thức và cả vốn chỉ là điều kiện “cần” cho DN start-up thành công. Trong điều kiện thế giới đã phát triển như hiện nay thì nền tảng kiến thức về kinh doanh, tài chính, các kỹ năng mềm phải được truyền đạt trong cả một quá trình tạo nên hệ thống tư duy của người tiếp nhận. Đặc biệt, quá trình nuôi dưỡng ước mơ, ý tưởng cũng phải được ươm mầm song song với quá trình tiếp nhận kiến thức từ môi trường giáo dục. Những yếu tố đó mới hội tụ điều kiện đủ cho các start-up thành công.

Minh chứng cho những phân tích trên, TS. Nguyễn Trung Dũng cho biết, hằng năm ĐH Bách khoa Hà Nội có khoảng 4.000 sinh viên ra trường và khoảng 1% trong số sinh viên đó (khoảng 40 sinh viên) thành lập các DN khởi nghiệp. Tuy nhiên, chỉ có khoảng 1/3 trong số đó (khoảng 13 công ty) “sống” được sau 3 năm.

Chia sẻ về phong trào khởi nghiệp tại TPHCM, ông Nguyễn Việt Dũng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TPHCM cũng cho biết, mặc dù bức tranh hệ sinh thái khởi nghiệp trên địa bàn đang dần hình thành nhưng hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo còn sơ khai. Hiện tại, Thành phố có khoảng 1.800 DN start-up, trong đó có 834 DN tham gia hệ sinh thái khởi nghiệp (chiếm 42%), còn lại thì đang hoạt động tự phát và đứng ngoài.

Do thiếu định hướng nên các DN start-up khởi nghiệp thành công cũng rất thấp, chỉ khoảng 5%. Hầu hết DN start-up có tuổi đời khoảng 1 năm, quy mô nhỏ lẻ và khả năng tăng trưởng không cao, vốn đầu tư thấp và hoạt động gọi vốn còn nhỏ lẻ so với start-up trong khu vực.

Nguyên nhân của hoạt động khởi nghiệp chưa thực sự có kết quả cao chính là do ngoài ý tưởng, ngoài ước mơ, những DN start-up chưa thực sự được trang bị, tích tụ những kiến thức về kinh doanh, tư duy tài chính, kỹ năng mềm….

“Có nghĩa là lâu nay chúng ta đang quan niệm và chuẩn bị khởi nghiệp là từ cấp độ đại học (mới hái từ ngọn) là quá muộn. Chuẩn bị hành trang từ gốc, tức là khơi nguồn cảm hứng, trang bị kiến thức cho học sinh từ bậc phổ thông mới là lời giải căn cơ và hiệu quả cho bài toán khởi nghiệp”, TS. Nguyễn Trung Dũng khẳng định.

Trang bị kiến thức để tạo nền tảng cho khởi nghiệp thành công

Mới đây, Tập đoàn Nguyễn Hoàng (NHG) hoạt động trong các lĩnh vực giáo dục với hệ thống giáo dục gồm hơn 30 cơ sở đào tạo với trên 30.000 học sinh, sinh viên đã tiên phong trong việc đưa chương trình giáo dục kỹ năng về tư duy tài chính, định hướng nghề nghiệp và khởi nghiệp đến với học sinh đang theo học trong các hệ thống giáo dục của Tập đoàn này nói riêng và học sinh Việt Nam nói chung. Các kỹ năng và kiến thức này sẽ giúp học sinh, sinh viên nuôi dưỡng mơ ước khởi nghiệp của mình ngay từ nhỏ, từ đó thành công trong quá trình hội nhập quốc tế.

Theo đó, NHG đã ký kết hợp tác với Tổ chức Junior Achievement (JA) Vietnam, tiên phong đưa mô hình start-up vào trường học một cách bài bản và có hệ thống qua chương trình “Kiến tạo Doanh nhân trẻ”, gồm các khóa học có cấp chứng chỉ của JA cho các khối lớp từ mầm non đến phổ thông trung học. Mỗi khóa học đều trang bị cho học sinh về 3 mảng chính là tư duy tài chính, hướng nghiệp và khởi nghiệp.

Đáng chú ý, NHG là đơn vị đầu tiên triển khai một chương trình đào tạo mang tính hệ thống toàn cầu hóa, áp dụng cho các khối học từ mầm non đến hết cấp 3 nhằm giúp các em học sinh phát triển sự tự tin, tính tự lập, tinh thần trách nhiệm với bản thân và cộng đồng, cũng như các kỹ năng thiết yếu giúp các em thành công trong cuộc sống như kỹ năng lập kế hoạch tài chính cho tương lai, quản lý rủi ro, lựa chọn và ra quyết định…

Bà Hoàng Nguyễn Thu Thảo, Tổng Giám đốc NHG cho biết, nhận thấy tầm quan trọng trong việc hỗ trợ học sinh có đầy đủ thái độ, kiến thức, kỹ năng cần thiết để trở thành công dân toàn cầu nên NHG đã xem việc đem lại những cơ hội học tập tốt nhất cho các em học sinh trong hệ thống giáo dục của Tập đoàn, hỗ trợ các em trong việc định hướng nghề nghiệp, khởi nghiệp kinh doanh đáp ứng với nhu cầu mới của xã hội và xu hướng hội nhập quốc tế hiện nay là mục tiêu trong quá trình hoạt động của mình.

Được biết, JA là tổ chức hàng đầu thế giới cung cấp chương trình giáo dục cho học sinh từ bậc tiểu học đến trung học phổ thông về kinh doanh. Tại Việt Nam, JA Vietnam đã tiếp cận hàng chục nghìn học sinh trên cả nước, mang đến nhiều chương trình đào tạo có giá trị thực tế và hữu ích cho thế hệ trẻ, đồng thời trang bị cho các em kiến thức về nghề nghiệp cũng như các khái niệm về tài chính thông qua những khóa học trải nghiệm và dựa trên kinh nghiệm thực tế.

“Với việc trang bị kỹ năng mềm như tư duy phản biện; giao tiếp-thuyết trình; hợp tác-làm việc nhóm; ý tưởng-sáng tạo và đặc biệt là kiến thức về quản lý tài chính cá nhân chắc chắn sẽ vô cùng hữu ích trong cuộc sống của các em hôm nay và ngày mai”, bà Hoàng Nguyễn Thu Thảo nhấn mạnh.

Tôi mất hơn 5 tiếng đề nghĩ và viết cái note này, vì thế bạn đừng tiếc 5 phút ngồi đọc vì biết đâu 1 ngày nào đó bạn cũng sẽ mở công ty. Chắc chắn note này sẽ giúp bạn rất nhiều đấy.

Những gì tôi sắp viết bạn sẽ không thấy trong sách nào hay báo chí nào, mong rằng sau bài này sẽ có nhiều người cân nhắc cơ hội nghiệp của mình là khởi nghiệp. Vì những người viết báo khởi nghiệp không phải là những người khởi nghiệp, có phỏng vấn đại gia thì người ta cũng sẽ trả lời kiểu trả lời báo chí và những đại gia thường bận quá chẳng chịu viết. Nếu họ có viết sách thì khi đó họ đã quá thành công và không còn nhớ cái tâm trạng và hiểu biết của họ thời chập chững như nào nữa. Tôi nghĩ rằng bài này rất hợp với nhiều người vì tôi đang ở trong đúng cái chân núi đó, tiền không nhiều, mắc sai sót hàng ngày nhưng cũng có trải nghiệm và thành tựu nhất định.

1. TẠI SAO TÔI LẠI ỦNG HỘ BẠN KHỞI NGHIỆP

Vì một nền kinh tế luôn cần có những người giải quyết những vấn đề ngổn ngang, luôn cần những sản phẩm dịch vụ mới. Khởi nghiệp thì tất cả thời gian là của bạn, thích làm lúc nào thì làm, bạn sẽ giàu, rất giàu, siêu siêu giàu nếu thành công. Nhưng chuyện không dễ như thế, bạn sẽ có thể mất nhiều tiền, tuyệt vọng, gia đình mắng chửi…

Tôi biết rất nhiều người khởi nghiệp nhưng không như ý và mất mát rất nhiều, nhưng qua đó họ đều trưởng thành hơn, không có gì là thất bại nếu như mình học được từ nó. Không có thất bại, tất cả chỉ là thử thách – tên 1 quyển sách rất nổi tiếng của chủ tịch HuynDai. Bạn chỉ cần đúng 1 tố chất là có thể trở thành doanh nhân được, đó là yêu thích giải quyết vấn đề, còn lại mọi thứ khác đều học và luyện tập được bằng ý chí và quyết tâm.

Có thể bạn không biết chứ 1 người làm chủ như xôi Yến (1 cửa hàng xôi gần hồ Gươm, trên đường Nguyễn Hữu Huân) 1 tháng cũg phải bỏ túi 400-500 triệu đồng tiền lãi. Hoặc 1 chị học FTU chỉ mới K44-1987 mà đã tự mua được 1 cái nhà trên Kim Mã 5 Tỉ nhờ mở Take One. Anh Điệp -CEO Vật Giá sinh năm 1979-FTU K36 – tài sản giờ cũng tầm vài trăm tỉ và còn rất nhiều thành phần đại gia âm thầm khác…

Thế giới của những người khởi nghiệp thường không được nhiều người biết đến vì không có trường nào dạy, cũng không bao giờ được in trong quyển Những Điều Cần Biết về Tuyển Sinh. Đại học là dạy nghề để làm thuê. Các phụ huynh thì luôn muốn con mình “ổn định”, nhưng sự thật là nghèo ổn định, biết bao giờ mới mua được cái nhà cái xế hộp ở Hà Nội chật chội này đây.

2. DOANH NHÂN KHỞI NGHIỆP LÀ NHƯ THẾ NÀO

Để làm 1 cái gì đó thành công thì mình phải thật rõ cái hình ảnh mà mình muốn trở thành. Doanh nhân không phải là người có nhiều tiền, được gọi là doanh nhân có từ “nhân” đằng sau thì họ phải theo 1 cái gì đó lớn hơn chính sự thoả mãn giàu sang của bản thân. Khởi nghiệp là để thoả mãn ước mơ, đam mê và vì những gì xung quanh xã hội mình đang sống. Cái tên của họ vẫn còn mãi sau khi họ chết đi, điều đó mới thực sự đáng mơ ước. Họ luôn cân nhắc môi trường và lợi ích của người tiêu dùng với từng sản phẩm và dịch vụ của họ. Làm ra tiền bằng mọi cách chính đáng chứ không phải bằng mọi giá.

3. CẦN CHUẨN BỊ GÌ ĐỂ KHỞI NGHIỆP

Vượt qua rào cản tâm lý để bắt đầu:

Người Việt Nam không có thói quen chào đón với thất bại, họ không muốn con mình làm 1 cái gì đó mạo hiểm và họ sẽ bằng mọi cách ngăn cản. Gia đình thường muốn con mình “tập trung học” mà không biết rằng trường đại học cũng chẳng dạy gì giúp cho nghề nghiệp nhiều. Bạn phải “tập” cho bố mẹ quen với việc không thể can thiệp được tương lai con mình nữa, xác định cho gia đình biết trước là khởi nghiệp sẽ có thể mất tiền và mất nhiều thứ vì thế không nên dầy vò con khi ngã và hãy để cho con ngã vài lần con sẽ tự đứng lên đi tiếp (Cách tốt hơn là đừng cho bố mẹ biết).

Rào cản tiếp theo là giới hạn của chính bản thân các bạn. Bạn có 1 ý tưởng bạn cho là siêu phàm, bạn dành vài tháng để nghĩ về nó nhưng cũng chẳng dám làm gì với nó vì “ngại”, bạn quá thoải mái với vòng an toàn của mình, và bạn tự thuyết phục bản thân mình rằng là mình chưa đủ chín để thực thi ý tưỏng này. Để vượt được rào cản này thì bạn phải tập được cho mình thói quen luôn và ngay, nói theo ngôn ngữ trẻ hiện nay là “thích thì nhích”. Bằng mọi giá từ bỏ thói quen trì hoãn, nếu để tới mai thì sẽ còn ngày kia và tuần sau, tháng sau và không bao giờ nữa.

Còn về việc thiếu nguồn lực thì bạn nên biết rằng khởi nghiệp là lúc nào bạn cũng thiếu thốn nguồn lực, làm ít thiếu ít làm nhiều thiếu nhiều. Thời điểm tốt nhất là hôm nay chứ không phải ngày mai. Hành trình vạn dặm bắt đầu từ chỉ 1 bước đầu tiên, muốn tắm nước lạnh thì phải dội nước vào chân mình trước đã. Đúng là nếu muốn vấp ngã thì chỉ nên chọn lúc mình đang còn trẻ và sung sức để đứng dậy được, chẳng có thời gian nào tốt hơn thời gian sinh viên này đâu. Nghĩ nhiều mà không làm thì cũng giống như người làm mà không nghĩ.

4. HỌC GÌ TRƯỚC TIÊN: Giao tiếp – Bán hàng

Bài học đầu tiên là phải biết quí trọng đồng tiền để thấy bố mẹ làm ra tiền vất vả như thế nào. Giao tiếp là kĩ năng sống còn để thành công, còn bán hàng là kĩ năng sống còn của doanh nhân. Hãy tham gia 1 công việc bán hàng nào đó mà cần mình phải vượt qua ngại ngùng nói trước đám đông và biết chấp nhận sự từ chối của người khác 1 cách vui vẻ, học được cái tinh thần không bỏ cuộc là cực kì quan trọng. Khi khởi nghiệp thì đích thân chủ cũng là người bán hàng, kế toán, quét dọn, sản xuất …

Bán hàng là 1 nghề vinh quang vì họ nuôi sống cả tổ chức, hãy luôn coi mỗi lần bán hàng là 1 thử thách mình cần chinh phục. Tập bán thật nhiều các loại hàng hoá có thể vào để hiểu được cách tiếp cận với khách hàng cá nhân và khách hàng tổ chức khác nhau như nào. Tôi còn nhớ có lần xách rượu cần tới từng phòng kí túc xá Xây Dựng hỏi bán hồi gần tết, phòng nào cũng thích lắm nhưng toàn đứa hết tiền chẳng thèm mua. )). Nghĩ lại hồi ấy thì cũng ngại ngùng thật. Bất kể việc bạn làm nó “chuối củ” đến đâu thì sau này vẫn luôn là 1 kỉ niệm đẹp, vì thế đừng ngại làm những thứ mình chưa bao giờ làm.

5. BẮT ĐẦU KINH DOANH NHỎ

Khi đã “mặt dầy” thì hãy bắt đầu làm những việc mà cần mình phải bắt đầu làm 1 việc nào đó mà mình phải đứng mũi chịu sào lo toan toàn bộ. Nhớ câu thần chú “start small, really small”. Một số người thích kinh doanh và có 1 ý tưởng hay thường có 1 kiểu khởi nghiệp hài hước là dồn toàn bộ tiền của mình vào khởi nghiệp và làm cho nó thật hoành tráng tử tế. Họ đâu biết rằng 99,99% phi vụ kinh doanh đầu tay là sẽ thất bại. Không phải vì ý tưỏng tồi mà do khả năng thực thi của họ không tốt. Làm 1 vài phi vụ kinh doanh nhỏ sẽ dạy cho bạn những bài học rất ngấm về tiếp thị, vận chuyển hậu cần (logistic), chọn địa điểm (location), trang trí, bán hàng, đàm phán, mua hàng, chuẩn bị và lập kế hoạch, giữ được tinh thần chiến đấu không bỏ cuộc…

Học bơi thì phải uống chục lít nước trong bể mới thành được, chỉ đọc sách không làm bạn trở thành doanh nhân, phải đích thân xông pha. Street-smart là cực kì quan trọng, cũng quan trọng như book-smart vậy (xin lỗi vì phải dùng thuật ngữ tiếng Anh vì tiếng Việt diễn giải rất dài).

Nhiều giảng viên môn kinh doanh của đại học Việt Nam tệ là vì họ không gần doanh nghiệp, những gì họ dạy thường từ sách, và số ít họ là kinh doanh 1 cái gì đó thực sự nên đừng trông chờ gì từ nên giáo dục đại học mà khởi nghiệp. Bạn học về “chiến lược”, “thương hiệu”… toàn là thứ dùng cho doanh nghiệp lớn. Doanh nghiệp khởi sự thì cái cần dùng khác sách giáo trình rất rất nhiều. Bạn có thể bắt đầu nhỏ như bán hoa 8/3, to hơn có thể mua quần áo về bán online…và nên bắt đầu bằng 1 nhóm vài người chứ không nên làm 1 mình để học cách làm việc nhóm nữa.

Một phần rất quan trọng là phải bắt đầu xây cho mình 1 hệ sinh thái khởi nghiệp. Không nên nghe lời, không nên ở gần những người có tư tưởng ổn định và an nhàn, họ sẽ cố dìm bạn xuống cho “ổn định” được như họ, họ sẽ nói cả ngàn lí do rằng bạn sẽ không thành công và ý tưởng của bạn không đáng giá. Tìm những người bạn muốn khởi nghiệp và những anh chị đã khởi nghiệp để học hỏi. Chỉ có những người khởi nghiệp mới nâng đỡ và mang lại niềm vui cho nhau lúc trái gió giở trời.

Bên cạnh họ bạn sẽ thấy khó khăn nhẹ đi và thử thách sẽ trở nên thú vị hơn. Có những bài học không cần phải trả giá vẫn học được. Và không có người hướng dẫn thì bạn sẽ đi rất chậm. Đợi khi ra trường có công việc “ổn định” và thu nhập mới khởi nghiệp? Không. Bạn chẳng cần kinh nghiệm từ các tập đoàn bằng khả năng xoay sở của bạn kià.

Đọc sách, đọc nhiều sách về kinh doanh và khởi nghiệp. Tôi đọc và nghe audiobook cũng phải 3-400 quyển. Gần như tất cả những gì tôi làm và định làm là sách đã mang cho tôi ý tưởng hết cả rồi. Các doanh nhân tỉ đô cũng đọc cực kì nhiều sách. Sinh viên chỉ hay chăm đọc k14, những từ mà người ta đọc nhiều nhất chắc là “lộ hàng”, “hiếp dâm”, “chân dài”… 1 tháng hãy đọc lấy 1 quyển sách, giảm thời gian đọc những thứ giải trí và chỉ thoả mãn trí tò mò.

6. KINH DOANH THẬT SỰ

Thời điểm bạn đã có 1 ý tưởng tiềm năng đã đến và bạn muốn bắt tay vào làm cho nó thành 1 gia tài . Lúc này là tiền thật và người thật, không còn mang tính lướt sóng như trước nữa. Vì không biết được những điều sắp tới này nên rất nhiều bạn trẻ đã phá sản trong tức tưởi và tiếc nuối. Hãy tự viết nó lên tường và nhắc mình không được quên.

Oh yeah! Ý tưởng của mình trị giá cả triệu đô ấy chứ!

Luôn bắt đầu kinh doanh bằng việc thử nghiệm sức sống của ý tưởng trước. Bắt buộc. Bạn có ý tưởng làm đồ ăn chay giao tận nhà thì đừng vội mua đồ đạc bàn ghế đầu tư website vội. Hãy thử xem thị trường của bạn rộng đến mức nào và khả năng cung ứng của bạn đến mức nào. Làm thử 1 cái blog, quảng cáo quanh khu văn phòng mình, tự nấu nướng tại nhà và giao đi. Từ ý tưởng đến thực tế là 1 câu chuyện hoàn toàn khác, thị trường có thể không lớn như bạn nghĩ đâu. Chưa gì đã mua rất nhiều đồ đạc, thuê nhà cửa thì bạn sẽ có thể lãng phí rất nhiều.

Khởi nghiệp là để xây dựng gia tài, chứ không phải là để chứng tỏ bạn thông minh nhường nào. Lập kế hoạch và luôn tính toán từ trước. Rủi ro là đương nhiên nhưng tính sao cho bạn không quá đau thương khi vấp ngã, vẫn còn chí hướng để làm tiếp. Nhiều người ngã quá đau nên cứ nghĩ lại là thấy sợ.
Nên nhớ rằng ý tưởng rất rẻ, quan trọng là thực thi. Nokia ngày xưa là công ty làm bột gỗ, Deawoo là 1 xưởng dệt may… Ý tưởng gì không quan trọng bằng khả năng thực thi của bạn lớn như nào. Có 1 công ty ở Mỹ trị giá tới 6 tỉ đô chỉ đơn giản là làm gấu bông theo đơn đặt hàng, khách hàng được tự tay khâu gấu. Theo 1 lời khuyên của 1 lão làng là chỉ nên khởi nghiệp với 1 ý tưởng cũ và mình làm tốt hơn, mình là có thể có lãi, mình đáp ứng 1 loại khách hàng tốt hơn sẽ đảm bảo khả năng thành công cao hơn nhiều. Đừng “quyết chiến” với 1 ý tưởng mà chưa từng tồn tại trên thế giới bao giờ, khả năng thất bại sẽ rất cao.

7. TIỀN

Máu của doanh nghiệp, và thường là doanh nghiệp chết vì hết tiền. Do đó khi bắt đầu bạn phải tìm mọi cách và mọi giá để tiết kiệm tiền đầu tư vào doanh nghiệp. Thường chi phí sẽ bị đội lên gấp 3-4 lần so với cái bản nháp 1 trang “kế hoạch kinh doanh” của bạn. Phải chi li và tính sao cho mình đủ tiền 1 năm, đừng trông chờ là làm 3-4 tháng có doanh thu sẽ bù để làm tiếp. Mua sắm đồ cũ, tăng xin, dùng phần mềm nguồn mở, web tự đi nhờ viết, logo search google rồi tùy biến chẳng hạn .

Đồ cũ mình mua mà bán lại thì cũng được gần như giá trị lúc mua về nên bạn sẽ vẫn giữ được rất nhiều tiền còn lại, còn tiền là còn bày keo khác được. Hết tiền là bạn sẽ rất khó xin hoặc vay ai khác nữa lắm. Có 1 điều lầm tưởng là khởi nghiệp cần phải rất nhiều tiền nhưng thực tế là cần khả năng xoay tiền của bạn hơn. Dù thế nào thì bạn cũng chẳng bao giờ đủ tiền để làm doanh nghiệp đầu tay đâu, càng làm càng thiếu. Và khởi nghiệp nên dùng tiền của chính mình chứ không phải tiền bố mẹ cho để đảm bảo từng quyết định dùng người, từng quyết định mua sắm của mình là chính xác.

8. NGƯỜI

Chỉ nên khởi nghiệp với đội ngũ sáng lập không quá 2 người làm điều hành. Người thứ 3 thể nào làm cho mâu thuẫn. Các bạn thử điểm các công ty lớn mà thành công chúng ta biết đều 2 người hoặc 1 người. Google là Sergey Brin và Larry Page, Apple là 2 bác Steve, Microsoft là Bill Gate và Paul Allen (Steve Balmer là vào để điều hành giúp thôi chứ không phải cùng khởi sự). Sai sót về tuyển người có thể kết liễu doanh nghiệp của bạn, hãy chọn cho team mình những người nào họ không làm việc vì tiền mà làm vì yêu ý tưởng.

Chọn những người mình yêu quí được và chơi được để khó khăn còn thông cảm được cho nhau. Chỉ chọn những người nào có tiềm năng gắn bó lâu dài với doanh nghiệp của mình. Hãy đối xử với nhân viên thật tốt như anh em, vì họ là những người mình gặp nhiều, quyết định chất lượng cuộc sống của mình mà. Chỉ có những người như thế mới làm cho lúc khó khăn và nản trở nên dễ dàng hơn. Khởi nghiệp sẽ hứa hẹn rất nhiều sóng gió và khó khăn đấy.

Nuôi doanh nghiệp khởi sự cũng giống như nuôi 1 đứa trẻ sơ sinh, nó chỉ có mục tiêu là sống, có cái ăn và không mắc bệnh tật gì. Đừng cho nó ăn quá nhiều để cố gắng làm nó lớn thật nhanh. Tìm hiểu và áp dụng Lean StartUp (khởi nghiệp tinh gọn?). Tức là khách hàng cũng chính là 1 phần trong chu trình sản xuất và xây dựng sản phẩm. Như google docs là vừa làm vừa sửa liên tục theo yêu cầu khách hàng, còn Microsoft Word là 2 năm mới ra 1 lần thì lỗi phát hiện cũng không kịp sửa.

Đọc Khởi nghiệp thông minh để khởi nghiệp thành công!

Là một người khởi nghiệp và tham gia đào tạo về khởi nghiệp, tôi hiểu rõ những khó khăn và rủi ro khi bạn bước đi trên con đường này. Tôi ước ao có những tài liệu thiết thực, tổng quát, đầy đủ để các bạn trẻ khởi nghiệp dựa vào đó, học hỏi và tránh được những va vấp không đáng có.

Có thể nói cho đến nay, Khởi nghiệp thông minh là một trong những cuốn sách đầu tiên của tác giả Việt Nam viết về đề tài này. Tác giả cũng còn khá trẻ và đã khởi nghiệp thành công.

Cuốn sách nêu bật những kiến thức cơ bản mà bất kỳ doanh nhân trẻ nào cũng cần hiểu rõ khi quyết định đầu tư công sức, tiền bạc vào “đứa con” của mình. Từ những lý do cần tránh khi khởi nghiệp đến các bước chuẩn bị cho khởi nghiệp, từ mô hình SMARTUP đến cách “thoát” khỏi công ty sau khi khởi nghiệp thành công – một trong những nội dung thú vị nhất của quyển sách!

Trong bối cảnh toàn xã hội quan tâm đến khởi nghiệp như hiện nay, theo tôi, Khởi nghiệp thông minh là một cẩm nang cần thiết và có giá trị không chỉ đối với những bạn trẻ đam mê khởi nghiệp.

Đây là một cuốn sách chắt lọc, khái quát, cập nhật thông tin từ nhiều nguồn tài liệu liên quan đến khởi nghiệp trên toàn thế giới và phát triển, xây dựng thành mô hình khởi nghiệp STARTUP để qua đó giúp các nhà khởi nghiệp cụ thể hóa các bước đi đầu tiên và tối ưu hóa hệ thống vận hành doanh nghiệp ngay từ lúc mới bắt đầu.

“Cuốn sách nêu bật những kiến thức cơ bản mà bất kỳ doanh nhân trẻ nào cũng cần hiểu rõ khi quyết định đầu tư công sức, tiền bạc vào đứa con của mình. Từ những lý do cần tránh khi khởi nghiệp đến các bước chuẩn bị cho khởi nghiệp, từ mô hình Smartup đến cách thoát khỏi công ty sau khởi nghiệp thành công – một trong những nội dung thú vị nhất của quyển sách.”

Khởi nghiệp thông minh giúp startups tránh “đi vào vết xe đổ”

Khởi nghiệp thông minh (UberExchange) là chương trình do Uber, Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam tổ chức với sự bảo trợ của Bộ Kế hoạch và Đầu tư được khởi động sáng 14/3.

Chương trình nhằm tháo gỡ những khó khăn của doanh nghiệp khởi nghiệp ở Việt Nam, đồng hành với các hoạt động định hướng, hướng nghiệp và hỗ trợ khởi nghiệp cho thanh niên Việt Nam trên mọi lĩnh vực từ trung ương đến địa phương.

Ông Đặng Việt Dũng - Giám đốc điều hành Uber - nhấn mạnh: “UberExchange sẽ không giải đáp những câu hỏi chung chung mà giải đáp những câu hỏi khiến startup mất ngủ hằng đêm. Chương trình sẽ định hướng cho các bạn khởi nghiệp bước đi tiếp theo, chia sẻ kinh nghiệm vấp ngã trong quá khứ để không ai lặp lại sai lầm”.

Các startup tham gia chương trình sẽ được các chuyên gia công nghệ hàng đầu trong nước và khu vực huấn luyện, tư vấn và chia sẻ về các dự án khởi nghiệp tại Việt Nam từ tháng 4 đến tháng 8 năm 2017.

Các chuyên gia sẽ giúp giải quyết một số thách thức mà các nhóm khởi nghiệp đối mặt khi xây dựng dự án như: Làm sao để thiết kế sản phẩm có thể phục vụ nhu cầu thay đổi ngày càng nhanh của người dùng; phương thức nào tận dụng công nghệ hiệu quả nhất, cách xây dựng chiến lược truyền thông và tiếp thị tốt; huy động vốn thế nào để thành công; làm sao mở rộng quy mô nhanh chóng nhưng bền vững…

Ông Đặng Huy Đông - Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư - nói: “Những câu chuyện nổi tiếng trên thế giới đã chứng minh khởi nghiệp đang góp phần thay đổi thế giới và thói quen của người tiêu dùng, tạo ra giá trị kinh tế mới khổng lồ. Việt Nam không nằm ngoài xu hướng chuyển dịch này và có nhiều tiềm năng để khởi nghiệp sáng tạo. Thời gian qua, Đảng và Chính phủ đã khẳng định đổi mới sáng tạo là động lực phát triển nền kinh tế và có nhiều chính sách hỗ trợ”.

Vì vậy ông Đông tin rằng, dù còn khá non trẻ nhưng với những ý tưởng hay và sự hỗ trợ kinh nghiệm từ bên ngoài thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp, các bạn trẻ Việt Nam sẽ khởi nghiệp thành công.

Huy động vốn khởi nghiệp: Phải thông minh!

“Thông minh tài chính là khả năng bạn có thể nghĩ ra bao nhiêu giải pháp tài chính khác nhau để xoay sở một vấn đề”.

Robert Kiosaki đã nhấn mạnh như vậy rất nhiều lần trong cuốn sách nổi tiếng “Cha giàu, Cha nghèo” về tầm quan trọng của thông minh tài chính trong quá trình làm giàu. Nếu muốn được may mắn và kiếm nhiều tiền hơn mà không phải làm việc quá sức, bắt buộc bạn phải thông minh tài chính. Với người có tham vọng khởi nghiệp, huy động vốn là một trong những vấn đề quan trọng đầu tiên cần phải giải quyết.

Bán trước sản phẩm

Bán trước sản phẩm/dịch vụ để huy động vốn rất thường xuyên bị bỏ qua, dù đây là một cách làm rất hiệu quả. Adam Khoo, một triệu phú nổi tiếng ở Singapore, khi thực hiện ý tưởng kinh doanh sàn nhảy di động đầu tiên của mình đã sử dụng toàn bộ số tiền bán vé thu được trước khi sự kiện diễn ra để thanh toán tiền thuê nhạc cụ, thiết bị và thù lao cho nhân viên. Bạn cũng hoàn toàn toàn có thể xây dựng được một mô hình kinh doanh mà không cần có vốn từ ban đầu.

Thương lượng với nhà cung cấp

Bạn có thể thương lượng với nhà cung cấp để trì hoãn việc trả tiền cho họ đến khi có được tiền từ khách hàng. Một trong những bậc thầy sử dụng phương pháp này là ông Mâu Kỳ Trung, một doanh nhân nổi tiếng của Trung Quốc. Mâu Kỳ Trung biết một công ty sản xuất đồng hồ rất tốt, nên đã đem sản phẩm của hãng này đến giới thiệu cho một công ty thương mại lớn ở Thượng Hải. Khách hàng rất thích và muốn mua số lượng lớn đồng hồ này nhưng không đồng ý trả tiền trước; và bắt buộc ông Mâu phải có hóa đơn vận chuyển của công ty đường sắt mới giao tiền. Biết công ty sản xuất đồng hồ sắp có 1 ngày nghỉ, Mâu Kỳ Trung đã thỏa thuận nhờ họ giao hàng ra nhà ga từ tối hôm trước khi nghỉ làm và xuất hóa đơn xác nhận. Tận dụng ngày nghỉ đó, ông Mâu cầm hóa đơn xác nhận bay đến công ty thương mại ở Thượng Hải để nhận tiền. Ông đã không phải bỏ đồng vốn nào, chỉ nhờ tài khôn khéo thương lượng mà đứng giữa hưởng lợi.

Trung tâm Hỗ trợ Thanh niên Khởi Nghiệp (BSSC)

BSSC mang lại hai hình thức vay vốn để giúp các dự án kinh doanh có thể tiếp cận tới nguồn tài chính họ cần cho công việc kinh doanh: vay vốn cá nhân và vay vốn tập thể. Những người vay vốn tiềm năng có thể nộp hồ sơ và dự án kinh doanh của mình để được xem xét cấp vốn. Trong các tổ chức hỗ trợ vay vốn kinh doanh khởi nghiệp, đây là tổ chức đem lại sự đơn giản và cởi mở hơn cả với những doanh nhân trẻ cần tìm nguồn vốn. Tuy nhiên, BSSC sẽ không phải là lựa chọn đúng nếu nhà khởi nghiệp không có hồ sơ kinh doanh đã được kiểm chứng hiệu quả. Hiện nay, trung tâm này cũng giới hạn hỗ trợ vốn cho cá nhân đang sinh sống tại TP. HCM.

Kinh doanh ngoài

Các chủ doanh nghiệp mới có thể thử công việc kinh doanh bên ngoài như là một cách để tạo vốn cho dự án khởi nghiệp của mình. Michael Dell, nhà sáng lập thương hiệu máy tính cá nhân Dell Computer là một trong các tỷ phú trẻ nhất nước Mỹ. Khi 12 tuổi, ông rửa bát thuê cho một nhà hàng Trung Quốc. Trước khi gây dựng công ty, ông bán báo dài hạn cho tạp chí Post ở Houston qua điện thoại. Michael bỏ túi khoảng 18.000 USD sau dịp này. Ông đã dùng số tiền đó để dùng mua máy tính cũ, sửa chữa rồi bán lại và dần mở một công ty cho riêng mình.

Bán tài sản

Ðôi khi, có thể có những phương pháp huy động vốn ngay trước mắt mà ta không nhận ra. Để bắt đầu công ty máy tính Apple, Steve Wozniak đã bán máy tính HP 65 của mình với giá 500 USD, mặc dù cuối cùng người mua chỉ trả ông có 250 USD. Còn Steve Jobs đã bán chiếc Volkswagen của mình với giá 1.500 USD; nhưng sau đó hai tuần, động cơ bị hỏng nên Jobs lại phải trả mất một nửa số tiền cho việc sửa chữa. Dù phải bán những tài sản mình thực sự yêu thích với giá “bèo”, nhưng được tham gia vào cuộc phiêu lưu khởi nghiệp với doanh nhân có lẽ còn thú vị hơn rất nhiều.

Thẻ tín dụng

Thẻ tín dụng là một trong những cách dễ dàng nhất để cấp vốn khởi nghiệp, và có thể là cách nhanh chóng để đánh thức doanh nghiệp của bạn. Một trong vài lợi thế của thẻ tín dụng là khoản thanh toán so với số tiền bạn nợ ngân hàng hàng tháng là rất thấp. Ví dụ, nếu sử dụng thẻ tín dụng của HSBC tại Việt Nam, số tiền nợ ngân hàng trên sao kê ngày 14.8 là hai triệu đồng, số tiền tối thiểu phải thanh toán trước ngày 29.8 chỉ là 100.000 đồng. Tuy nhiên, nhược điểm chính của việc sử dụng thẻ tín dụng làm nguồn cấp vốn là nếu công việc kinh doanh mới bắt đầu và bạn gặp rắc rối khi thanh toán, lãi suất và chi phí để trả cho thẻ tín dụng sẽ tăng lên rất nhanh.

Angel investor (Nhà đầu tư thiên thần)

Những người tìm kiếm nguồn vốn khởi nghiệp có thể tìm đến một nhà đầu tư thiên thần. Đây là cá nhân có khoản tiền nhàn rỗi lớn và không muốn để tiền ở những nơi có lãi suất thấp. Người sáng lập công ty Help, dịch vụ bác sỹ riêng có tiếng tại Việt Nam, đã huy động số vốn khởi nghiệp lên tới 14 tỷ đồng từ những người xung quanh, gồm một giám đốc trung tâm dịch vụ khách hàng của ngân hàng VPBank, hay một quản lý ở một công ty vừa & nhỏ có thu nhập tốt. Ưu điểm chính của một nhà đầu tư thiên thần là bạn sẽ cảm thấy thoải mái hơn và dễ dàng hơn khi đưa ra quyết định cho doanh nghiệp mà không phải thông qua ý kiến nhiều người. Họ cũng sẽ mang lại những khách hàng và cơ hội hợp tác cho doanh nghiệp của bạn.

Quỹ đầu tư mạo hiểm

Với các doanh nghiệp nhỏ đã vượt qua giai đoạn khởi động ban đầu và đã có doanh thu, các khoản đầu tư từ quỹ mạo hiểm có thể khá thích hợp. Tại Việt Nam, nổi tiếng hơn cả là quỹ đầu tư mạo hiểm IDG. Quỹ này đã có một số thương vụ thành công nổi tiếng như đầu tư vào VCCorp và PeaceSoft đạt tỷ suất sinh lời cao hơn 30%. Ngoài ra còn có Quỹ DFJ của VinaCapital hay quỹ CyberAgent của Nhật Bản.

Bất động sản

Các chủ doanh nghiệp trẻ có duyên trong lĩnh vực bất động sản có thể sử dụng kỹ năng đó cho việc huy động vốn doanh nghiệp. Shelli Trung, cô gái gốc Việt lọt vào top 10 nhà khởi nghiệp nữ xuất sắc nhất của Úc, nhà sáng lập tạp chí bất động sản trực tuyến Investors Beat và website hẹn hò 3six5dates.com, đã xây dựng công việc kinh doanh bằng các khoản đầu tư bất động sản trong 7 năm qua. “Tôi hiện đang huy động vốn bằng dòng tiền từ các khoản đầu tư bất động sản. Sau khi đã có một số thành công với khoản đầu tư này, tôi đã có đủ tiền để tài trợ cho quá trình khởi nghiệp của tạp chí đầu tư bất động sản trực tuyến của mình”, Trung nói.

Chiến thắng một cuộc thi

Nếu may mắn, các chủ doanh nghiệp trẻ có thể tìm kiếm nguồn vốn từ các cuộc thi khởi nghiệp. Trần Tuấn Anh, người sáng lập website ticketbox.vn, mô hình bán vé sự kiện khá nổi tiếng tại Việt Nam cũng bắt đầu doanh nghiệp của mình từ cuộc thi Starup Weekend. Ban đầu, anh phát triển ứng dụng giúp những người tham gia một sự kiện nào đó có thể tìm thấy nhau và đã đạt giải ý tưởng khởi nghiệp năm 2011. Giải thưởng này đã mở đường cho Tuấn Anh tham gia sự kiện Demo ASEAN do IDG tổ chức, từ đó tiếp cận được các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Gọi vốn cộng đồng (Crowdfunding)

Một công ty crowdfunding đóng vai trò trung gian giữa các nhà tài trợ trong cộng đồng và những dự án đang cần vốn. Ví dụ như Kickstarter hay Indiegogo. Tại Việt Nam, công ty crowdfunding đầu tiên mang tên ig9.vn ra đời năm 2013 đã hỗ trợ thành công dự án sách “Những người làm chủ số 1 Việt Nam”. Trước khi lựa chọn một công ty crowdfunding, hãy đảm bảo rằng bạn đã đọc tất cả câu chữ thỏa thuận và biết mình sắp tham gia vào điều gì. Một số website yêu cầu doanh nghiệp phải đạt được mức vốn huy động cố định ban đầu mới được giữ lại được khoản vốn thu hút đó. Thêm vào đó, một số website yêu cầu phần trăm hoa hồng trên mức vốn thu hút được. Và thường các website sẽ tính phí thanh toán cho các khoản tiền vốn huy động được.

Ngoài ra, nhà khởi nghiệp có thể huy động thêm vốn từ bạn bè và gia đình, hoặc tìm kiếm một nhà đầu tư chiến lược có hứng thú với sản phẩm. Ví dụ như ứng dụng Siri vốn là một sản phẩm được hãng Apple mua lại từ một số nhà phát triển độc lập để đưa vào dòng điện thoại iPhone. Rõ ràng, thay vì đợi đến khi tích lũy đủ tiền, chúng ta vẫn có nhiều cách huy động vốn thông minh và hiệu quả hơn để khởi nghiệp.

Sáu nguyên tắc khởi nghiệp thông minh

Sau nhiều năm lăn lộn trên thương trường, trải qua nhiều công việc, chức vụ và lĩnh vực khác nhau, anh Tạ Minh Tuấn đã đúc kết ra công thức khởi nghiệp thông minh với sáu nguyên tắc vàng:

• Nguyên tắc 1: Market – Nhu cầu thị trường

• Nguyên tắc 2: Competitiveness – Lợi thế cạnh tranh

• Nguyên tắc 3: Passion – Vòng tròn đam mê

• Nguyên tắc 4: Social – Tác động tích cực đến xã hội

• Nguyên tắc 5: Legal – Am hiểu và tuân thủ pháp lý

• Nguyên tắc 6: Scalability – Năng lực nhân rộng quy mô của 1 doanh nghiệp

Phân tích về nhu cầu thị trường, anh Tuấn chia sẻ: Về cơ bản, có 3 loại nhu cầu thị trường:

– Thị trường đã tồn tại: Cạnh tranh khốc liệt

– Thị trường đang tồn tại: Chuẩn bị thật tốt ngay từ đầu

– Thị trường chưa tồn tại: Phải biết giáo dục thị trường

Theo anh, những sản phẩm khi mới ra đời thường bị người dùng phán xét do họ chưa tin và chưa hiểu về sản phẩm, họ không muốn bị thay đổi. Tuy nhiên thật sự chính họ lại rất cần đến những sản phẩm này. Điều quan trọng là doanh nghiệp phải biết cách giáo dục thị trường. Giáo dục thị trường là cách mà doanh nghiệp tiếp cận khách hàng, giúp cho khách hàng biết về sản phẩm và tin dùng sản phẩm của mình. Nếu làm tốt, doanh nghiệp của bạn sẽ có vô số cơ hội ở các thị trường rộng lớn.

Ba bài học về giáo dục thị trường

Anh Tuấn chia sẻ rằng giấc mơ của anh là để lại một di sản tích cực cho mọi người, để khi qua đời mình không bị lãng quên.

Để minh chứng, doanh nhân Tạ Minh Tuấn đã đưa ra nhiều ví dụ thực tế về giáo dục thị trường:

Bài học 1: Chuẩn bị thái độ đúng trước những khó khăn

Hãng đồ lót Triumph muốn tấn công vào thị trường châu Phi. Họ cử hai Giám đốc bán hàng đến châu Phi nghiên cứu, khảo sát thị trường. Vị giám đốc đầu tiên trở về báo cáo rằng phụ nữ châu Phi thích chủ nghĩa tự nhiên, họ thường không mặc áo lót và kết luận thị trường này không tiềm năng. Vị giám đốc thứ 2 quay về cũng báo cáo như vậy. Tuy nhiên anh phát hiện ra rằng nếu giáo dục cho phụ nữ Châu Phi về những lợi ích khi mặc áo ngực đúng cách chắc chắn đây sẽ là một thì trường rộng lớn và tiềm năng. Dựa trên nghiên cứu khoa học, Triumph đã chỉ ra rằng nếu phụ nữ thường xuyên không mặc áo nịt ngực sẽ có những tác động xấu lên dây thần kinh nối liền bầu ngực và não bộ, gây ra bệnh mất trí nhớ.

Bài học rút ra: Nếu có thái độ đúng đắn trước những khó khăn, sẽ có vô số cơ hội đến với chúng ta. Ngại khó, ngại khổ thì không thể thành công. Nhờ việc giáo dục thị trường tiềm năng, hãng Triumph đã chiếm lĩnh được thị trường Châu Phi và là doanh nghiệp đi tiên phong.

Bài học 2: Muốn giáo dục thị trường phải kết hợp cả lý tính và cảm tính

Ví dụ cho việc giáo dục thị trường thành công là hãng dao cạo dâu Gillette. Hãng này muốn tấn công vào thị trường Ấn Độ, tuy nhiên khó khăn là đàn ông Ấn Độ thường để râu dài. Sau khi nghiên cứu thị trường, hãng này đã tổ chức một cuộc khảo sát với đối tượng là phụ nữ Ấn Độ. Một câu hỏi duy nhất được đặt ra là “Bạn thích đàn ông để râu hay cạo râu?” . Kết quả nghiêng hẳn về câu trả lời “Tôi thích hôn một người đàn ông hơn nếu trước đó anh ấy cạo râu sạch sẽ”.

Bài học rút ra : Muốn giáo dục thị trường, muốn thay đổi khách hàng cần phải kết hợp cả lý tính và cảm tính. Từ những con số nghiên cứu thị trường, Gillette đã chuyển hóa thành những câu chuyện giàu cảm xúc, có sức ảnh hưởng kết hợp với những chương trình quảng cáo sexy, tác động lên cảm xúc và thu hút khách hàng mục tiêu. Con người bị tác động bởi cảm xúc nhiều hơn bởi số liệu, tuy nhiên số liệu là nền tảng cho cảm xúc để cảm xúc không vô căn cứ. Nhờ chiến lược này, Gillette đã đi tiên phong và thống lĩnh được thị trường Ấn Độ.

Bài học 3: Am hiểu văn hóa, tâm lý của khách hàng và thị trường mục tiêu

Hầu hết mọi người đều nghĩ rằng X-men là một thương hiệu của nước ngoài. Nhưng thực tế X-men là hàng “Made in Việt Nam”.

Hãng X-men sử dụng tên thương hiệu rất “Tây” để đánh vào tâm lý sính ngoại của người dân Việt Nam. Những clip quảng cáo của X-men luôn hiện lên hình ảnh “anh hùng cứu mỹ nhân” theo đúng phong cách Mỹ. Với slogan “Đàn ông đích thực” , X-men đã đánh trúng tâm lý đàn ông Việt là thường bị so sánh. Điều này gây ấn tượng mạnh mẽ đối với khách hàng và giúp X-men có được thị trường tiềm năng.

Tuy nhiên, thành công của X-men còn là khả năng đưa ra những thông điệp truyền thông có tác động đến đối tượng là phụ nữ – người có tác động rất lớn đến việc mua sản phẩm. Đó là thông điệp: “Nếu như bạn yêu chồng hãy để anh ấy dùng dầu gội đầu của riêng mình”.

Bài học rút ra : Muốn giáo dục thị trường phải hiểu được tâm lý, văn hóa của khách hàng và trị trường mục tiêu. X-men đã hiểu được tâm lý sính ngoại của người dân Việt Nam và hiểu được tâm lý của đàn ông Việt, phụ nữ Việt. X-men sẽ giúp đàn ông Việt lịch lãm và quyến rũ với mùi hương đặc biệt. Còn phụ nữ Việt để thể hiện tình yêu đối với chồng sẽ “để anh ấy dùng dầu gội của riêng mình “và X-men là thương hiệu đầu tiên họ nghĩ tới.

Doanh nhân Tạ Minh Tuấn khẳng định: “Một doanh nghiệp biết nắm bắt thị trường, giáo dục thị trường, luôn đổi mới sáng tạo, chắc chắn sẽ thành công”.

Một trong những vấn đề quan trọng quyết định thành bại của một dự án Khởi nghiệp là kết quả việc “gọi vốn đầu tư và tiếp cận vốn đầu tư”.

Ông Paul Nguyễn Hưng - Tổng Giám đốc CareerBuilder Vietnamđã có những chia sẻ quý báu về kinh nghiệm gọi vốn đầu tư

Tại Chương trình câu chuyện doanh nhân khởi nghiệp lần IX với chủ đề gọi vốn đầu tư công nghệ - “chìa khóa thành công không hề bí mật”, Ông Paul Nguyễn Hưng - Tổng Giám đốc CareerBuilder Vietnam đã có những chia sẻ thú vị về những kinh nghiệm gọi vốn đầu tư trong ngành công nghệ.

Cách gọi vốn hiệu quả

Ông Paul Nguyễn Hưng - Tổng Giám đốc CareerBuilder Vietnam cho rằng: Vị trí của một dự án khởi nghiệp sẽ ảnh hưởng đến giá trị của nó, ví dụ như cùng một dự án khởi nghiệp, nhưng nó sẽ được định giá 1-2 triệu USD ở Châu Âu, 2- 3 triệu USD ở Bờ Đông. Khi chào đầu tư cho một dự án công nghệ, bạn sẽ phải đối mặt với 4 câu hỏi khi nhà đầu tư tìm kiếm đến những dự án về công nghệ đó là: Họ có thể xây dựng sản phẩm không?, Người ta sẽ dùng nó chứ?, Người ta sẽ trả tiền mua nó chứ? và Liệu có nhiều người mua nó không?.

Theo ông Paul Nguyễn Hưng, tất cả các bạn muốn kêu gọi vốn đầu tư kinh doanh sản phẩm thì phải đảm bảo rằng bạn trả lời đủ các câu hỏi trên khi gặp nhà đầu tư. Bạn luôn nghĩ Email và bài thuyết trình chỉ là những cái nhỏ không quan trọng, tuy nhiên nó là một bài học giúp bạn kêu gọi vốn đầu tư. Thông thường các nhà đầu tư sẽ không dành thời gian để xem hết những gì bạn gửi vì vậy bạn phải xem chúng có quá dài, nhiều hay không trước khi gửi, email sẽ khiến cho nhà đầu tư hay đối tác đặt mối quan hệ với bạn có thể là cuộc họp chứ không phải để “dìm” họ trong đống thông tin mà bạn gửi.

Và bài học quan trọng nhất đối với bạn khi gọi vốn chính là động lực, ông Paul Nguyễn Hưng cho rằng nó cũng giống như một cuộc hẹn hò bởi bạn phải có sự rung động từ hai phía và bạn chỉ hấp dẫn trong một khoảng thời gian ngắn. Trước khi gọi vốn bạn phải đảm bảo mình đã chọn đúng thời điểm. Chẳng hạn như dự án khởi nghiệp của bạn nhận được sự cam kết từ một nhà đầu tư nổi tiếng, được báo chí đề cập đến… Nếu bạn mất đi động lực, tốt nhất hãy ngừng gọi vốn và trở lại hoàn thiện sản phẩm trước đã.

Trong vấn đề làm kinh doanh có những cái gọi là sự hiển nhiên, tính duy ý chí của bạn đã đặt ra nhiều vấn đề mà cái quan trọng thì bạn lại quên đi đó là sản phẩm của bạn có thành công không, xã hội và người tiêu dùng có muốn sử dụng nó không.

Để làm chủ “thế trận đầu tư”

Bất kỳ một công việc hay một tổ chức, Cty đều cần những nguyên tắc để đứng vững trên thị trường cũng giống như khi gọi vốn đầu tư bạn cần làm chủ được thế trận. Thế trận gọi vốn đầu tư là cái quyết định các nhà đầu tư có bỏ tiền vào sản phẩm của bạn hay không dựa trên những nguyên tắc riêng biệt của nó. Ông Paul Nguyễn Hưng cho rằng “bạn muốn nhà đầu tư, đầu tư cho sản phẩm của mình thì trước hết bạn phải tự mình đầu tư cho sản phẩm của bạn”. Đó là nguyên tắc thứ nhất trong tư thế làm chủ thế trận đầu tư mà bạn cần phải làm. Những yếu tố trong nguyên tắc thứ hai càng khẳng định chuyện khởi nghiệp của bạn hơn. Thị trường, sản phẩm, ý tưởng… đều là những cái bạn cần có để khởi nghiệp nhưng cái quan trọng nhất đó chính là đạo đức. Một người có kinh nghiệm giỏi, có ý tưởng hay nhưng đạo đức không tốt thì chúng ta có thể làm việc chung với nhau được hay không?

Khi bạn mở một DN hay làm một sản phẩm, bạn phải biết được sản phẩm đó đã có những thương vụ xảy ra chưa. Xác định thị trường bao lớn có đạt được mức độ về dân số, lợi nhuận không, và đặc biệt bạn phải biết có bao nhiêu nhà đầu tư muốn đầu tư vào DN của bạn. Bạn phải đặt nặng và tuân thủ nguyên tắc “người ta muốn và tôi muốn” có nghĩa là xem nhà đầu tư họ đầu tư như thế nào và bạn muốn gì ở nhà đầu tư. Giống như việc bạn mua một chiếc xe máy, khi họ cần bán xe thì họ phải làm như thế nào để bạn yêu thích và muốn chiếc xe đó. Còn bạn khi đã thích, bạn sẽ tìm đủ cách để mua chiếc xe đó có thể là mượn, vay…

Như vậy khi gọi vốn đầu tư hay làm chủ thế trận đầu tư chúng ta phải nắm bắt rõ người tiêu dùng, thị trường, nhà đầu tư… họ cần gì. Đừng bao giờ có suy nghĩ rằng chúng ta có thể “qua mặt” được nhà đầu tư. Hơn nữa khi xác định mục tiêu là kêu gọi vốn, cần phải tập trung suy nghĩ, giải quyết những mối quan hệ và yêu cầu nhà đầu tư, chứ không chỉ là giới thiệu về các tính năng ưu việt của sản phẩm mình…

Tuy nhiên việc tập trung vào quá nhiều đối tượng cũng chưa đủ. Bạn nên thu hẹp danh sách lại thành nhóm nhỏ là những “khách hàng mục tiêu”. Đây sẽ là những người phù hợp nhất với sản phẩm hay dịch vụ mà bạn mang lại.

Những cách kiếm vốn để khởi nghiệp

Tìm kiếm những nhà đầu tư

Hiện nay có rất nhiều nhà đầu tư nhưng mỗi người lại có những đặc điểm khác nhau, chúng ta cần lên danh sách những nhà đầu tư tiềm năng, phù hợp nhất và tập trung vào đó. Bạn sẽ tiếp cận họ bằng cách nào?

Mạng xã hội hiện nay đang phát triển cực mạnh với Facebook, Zalo, Email… nhưng chúng tôi khuyên bạn đừng quá lạm dụng chúng trong việc kêu gọi vốn đầu tư vì nó sẽ khiến bạn trở thành một kẻ spam.

Việc kêu gọi vốn của bạn sẽ bắt đầu với việc thiết chặt những mối quan hê với các doanh nhân khác. Bạn sẽ cần xây dựng mối quan hệ và niềm tin từ họ. Khi bạn bắt đầu startup thì hãy cố gắng tập trung xây dựng mối quan hệ với những công ty trẻ hơn mà chưa đi vào giai đoạn “bùng nổ” bởi họ sẽ có nhiều thời gian hơn và sẵn sàng giúp đỡ bạn.

Huy động từ người thân, bạn bè

Gia đình thân thiết luôn là những người ủng hộ sự thành công của bạn. Vậy nên, bên cạnh nguồn tích lũy từ bản thân, nếu chưa có đủ trước mắt bạn có thể huy động từ người thân trong gia đình, bạn bè và đồng nghiệp…

Huy động từ những nguồn này có ưu điểm là nhanh, thủ tục đơn giản, lãi rẻ nhưng lại có nhược điểm là đôi khi bạn không kịp chủ động về kế hoạch chi trả. Nếu bên cho vay cần gấp, bạn phải xoay sở để trả trong thời gian ngắn để giữ chữ tín và mối quan hệ với người thân.

Vốn từ người làm ăn chung

Sau khi xây dựng ý tưởng, để có vốn bắt đầu công việc kinh doanh, bạn có thể là tìm người làm ăn chung. Cách làm này có ưu điểm là không phức tạp về thủ tục và có thể dễ dàng tìm người hợp tác nếu ý tưởng tốt. Tuy nhiên, để tìm người hợp tác, bạn cần lưu ý về sự phù hợp tính cách, hoàn cảnh, quan điểm và tham vọng kinh doanh… cũng như một số tiêu chí khác.

Bạn có thể mang ý tưởng hoặc dự án kinh doanh của mình kêu gọi đầu tư từ những người có tiềm lực tài chính mà bạn quen biết. Tuy nhiên, điều cần lưu ý khi kêu gọi vốn đầu tư là suy xét những điều kiện ràng buộc giữa 2 bên.

Hiện nay một số các nhà đầu tư là những đại gia, ông chủ doanh nghiệp… thường thành lập các chương trình hỗ trợ cho những bạn trẻ khởi nghiệp kinh doanh. Nếu bạn có ý tưởng tốt thì đây là cơ hôi để tiếp cận với họ để trình bày kế hoạch của mình và kêu gọi vốn đầu tư.

Dùng vốn của đối tác

Đây là một cách đang được rất nhiều người áp dụng vì không phải vất vả xoay sở số vốn ban đầu. Bạn có thể tìm một mối hàng quen, tin tưởng để thuyết phục cho mình bán sản phẩm của họ qua mạng. Khi có khách đặt mua, bạn sẽ đến đó để đến đó để lấy hàng và mang đi giao. Bạn cũng nên thỏa thuận với họ về tỷ lệ chiết khấu hoặc giá cả sản phẩm…

Vay ngân hàng

Hiện nay có nhiều ngân hàng, tổ chức tài chính triển khai các gói vay khác nhau, đáp ứng mọi nhu cầu vay của bạn. Tùy theo nhu cầu và mục đích để có thể lựa chọn cho mình ngân hàng phù hợp để hợp tác trong quá trình khởi nghiệp.